Wat te doen na een overlijden

Wilt u zelf aangifte doen? Dan kunt u daarvoor een afspraak maken .

• Uw geldige legitimatiebewijs.
• Eventueel uw trouwboekje om het overlijden in vast te leggen.
• Een A-Verklaring van natuurlijk overlijden van de behandelend arts, huisarts of de huisartsenpost (HAP) die het overlijden heeft vastgesteld.
• Een B-verklaring bij een natuurlijk overlijden: een verklaring (in een gesloten enveloppe) van de doodsoorzaak. Deze krijgt u ook van de behandelend arts, huisarts of de huisartsenpost (HAP) die de doodsoorzaak heeft vastgesteld.

Na de aangifte geeft de gemeente het verlof om de overledene te begraven of te cremeren.

Is de plaats of het tijdstip van overlijden onbekend of onzeker? Dan is er sprake van lijkvinding en moet de politie direct worden gebeld.

De politie beveiligt de locatie en waarschuwt een gemeentelijk lijkschouwer (forensisch arts) voor onderzoek. Na het officieel vaststellen van het overlijden en de doodsoorzaak door de arts, doet de hulpofficier van justitie aangifte van overlijden in de gemeente waar het lijk is gevonden of aan land is gebracht. 

Procedure bij lijkvinding

• Melding doen: Bel direct 112 of het lokale politienummer 0900-8844.  
• Politieonderzoek: De politie stelt een onderzoek in naar de toedracht.  
• Lijkschouw: Een forensisch arts schouwt het lichaam om de doodsoorzaak en tijd van overlijden vast te stellen.  
  • Natuurlijke dood: Het lichaam wordt vrijgegeven voor de uitvaart.
  • Niet-natuurlijke of onbekende dood: Er volgt een (forensisch) onderzoek, soms met een obductie (sectie) in een mortuarium.
• Aangifte van overlijden: De hulpofficier van justitie geeft een proces-verbaal af en de uitvaarder doet aangifte van lijkvinding bij de ambtenaar van de burgerlijke stand in de gemeente waar het lichaam is gevonden. U doet dus zelf geen aangifte.  
• Verlof tot begraven/cremeren: Nadat de politie het lichaam heeft vrijgegeven, en de aangifte is gedaan, kan de uitvaart worden geregeld. De gemeente geeft toestemming voor verlof tot begraven of cremeren.

Is de dag en plaats van overlijden wel bekend wanneer een overledene wordt gevonden? Dan gaat het niet om lijkvinding. In dat geval wordt de normale procedure voor de aangifte van overlijden gevolgd.

Is de dag en plaats van overlijden wanneer een overledene wordt gevonden, bekend na lijkschouw? Dan gaat het niet om lijkvinding. In dat geval wordt de normale procedure voor de aangifte van overlijden gevolgd.  

In het geval van twijfel over een misdrijf wordt het forensisch onderzoek uitgebreid en kan het lichaam langer in beslag worden genomen.

Bij twijfel over de doodsoorzaak of een niet-natuurlijke dood (ongeval, geweld, of zelfdoding) stelt een gemeentelijke schouwarts de doodsoorzaak vast en vult een verklaring van niet natuurlijk overlijden in. Deze neemt u mee voor het doen van aangifte.  

Als er nader onderzoek nodig is, licht de schouwarts de officier van justitie in. Deze beslist of er politieonderzoek of obductie (sectie) nodig is. De OVJ geeft wanneer dat mogelijk is, een verklaring van geen bezwaar voor de begrafenis/crematie af aan de gemeente. Als deze is gedaan, geeft de gemeente het verlof om de overledene te begraven of cremeren.

De leges voor een uittreksel uit het overlijdensregister zijn €17,80.

Iemand die in het buitenland is overleden kan in Nederland worden begraven of gecremeerd. In dit geval moet ook een verlof worden afgegeven. Hiervoor geldt een andere procedure. Alle informatie hierover vindt u op de pagina 'overlijden in het buitenland'.

Het overlijden wordt verwerkt in de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP). Daardoor worden verschillende (overheids)instanties op de hoogte gebracht van het overlijden. Nabestaanden kunnen een uittreksel van de overlijdensakte krijgen van de uitvaartondernemer. Dit heeft u nodig om praktische zaken te regelen. Bijvoorbeeld de erfenis en het opzeggen van de huur of abonnementen.  

Er is ook een vragenlijst beschikbaar die u kunt invullen zodat u weet wat u allemaal moet regelen na een overlijden. Zoals de administratie of naleven/opstellen van een testament. Kijk hiervoor op rijksoverheid.nl.

Na het overlijden moet u 36 uur wachten voordat u de overledene mag begraven of cremeren. De begrafenis of crematie moet binnen zes werkdagen na het overlijden. Voor bijzondere omstandigheden is het mogelijk om uitstel te vragen van begraven of cremeren. Hiervoor is toestemming van de burgemeester nodig. Dit heet verlof tot uitstel van begraven of cremeren. Kijk voor alle informatie hierover op de pagina begraven/cremeren van overledene.