Nieuws

Het jubileumjaar 2020 start in onze gemeente op 22 januari met het lichtmonument Levenslicht en eindigt op 22 november met een slotbijeenkomst in de Grote Kerk van Edam. Daartussen kunt u meedoen aan sportactiviteiten, gemeenschappelijke maaltijden of genieten van muziek, toneel of tentoonstellingen. Jaarlijks terugkerende evenementen als de Pieperrace, de Pianowandeling en Kunstroute Zeevang geven een speciale touch aan hun festijn in 2020. Bevrijdingsdag 5 mei is extra speciaal. We zeggen kortom samen: Vier de Vrijheid met ons mee!

Mist u een activiteit in ons overzicht? Laat het ons weten via 75jaarvrijheid@edam-volendam.nl. We voegen het graag toe!
 

Onthulling Levenslicht

22 januari: Edam

Om 19:00 uur is het monument Levenslicht onthuld in Edam op de Kaasmarkt. Dit monument, van kunstenaar Daan Roosegaarde, vertegenwoordigt het aantal holocaustslachtoffers uit Nederland met in totaal 102.000 lichtgevende stenen. Deze stenen zijn verdeeld over de deelnemende gemeente en zijn vanaf 22 januari  vier dagen te bewonderen op de Kaasmarkt in Edam. Daarna vier dagen voor het voormalig stadhuis in Oosthuizen en tot slot vier dagen bij hotel Spaander in Volendam.
Bij de onthulling waren veel belangstellenden. Burgemeester Lieke Sievers opende met een prachtige speech en Mick Nolte (Joods Verledern Edam) hield een mooie, indrukwekkende toespraak.

Wilhelmus op Nieuwjaarstoast 75 jaar Vrijheid

15 januari: Edam

Velen van de 50 vrijwilligers die aanwezig waren op de Nieuwjaarstoast 75 jaar Vrijheid kregen op 15 januari van burgemeester Lieke Sievers een ‘fakkel’ opgespeld. Dit speldje is het symbool van het Nationaal Comité 4/5 mei. “We konden slechts een beperkt aantal bemachtigen. Er is een run op”, zei Lieke Sievers in haar welkomstwoord. “Bij een andere gelegenheid spelt ik ze graag bij de anderen op.”

Alle kernen aanwezig

Het aardige was dat alle dorpen en plaatsen van de gemeente aanwezig waren. Hobrede was een van de eersten die zich bij het comité aanmeldde. Hans Visser: “We vinden het een belangrijk thema. Er komt een theatervoorstelling met muziek in het dorpshuis. De voorbereidingen zijn in volle gang.” In Kwadijk organiseert Oud-Quadyck een tentoonstelling voor de jeugd. Een tentoonstelling voor jong en oud komt ook in het kerkje van Middelie. In Etersheim wordt op 5 mei een verzetsmonument onthuld. Jetty Voermans van het Schooltje van Dik Trom heeft hierover contact met de zoon van verzetsvrouw Johanna Kuiper.

Coördinator Wil Spanjer vertelde dat er sprake is van een olievlek. “Organisaties weten elkaar te vinden. Het Volendams Museum zoekt contact met ’t Fort bij Edam. Leerlingen van het basisonderwijs worden met botters naar ’t Fort gevaren. Daar krijgen ze een voedselbon en een rondleiding. En zo zien we dat iedereen iets bij elkaar kan halen of brengen. Informatie, materiaal, menskracht, een optreden. En het leuke is: er komen nog steeds initiatieven bij. Dit jaar laten vrijwilligers in onze gemeente zich weer op hun allerbest zien.”

Media

Ook werd de rol van de media genoemd. Wil: “Alle kranten en de LOVE zijn nauw betrokken. Hierdoor worden verhalen doorgegeven. Niet alleen die van toen, maar ook nieuwe verhalen van de huidige generatie.  Met leerlingen van het voortgezet worden documentaires gemaakt over wat vrijheid voor hen betekent. En 250 andere leerlingen gaan een beslist indrukwekkende bezoek brengen aan het Oranjehotel in Scheveningen".

Burgemeester Lieke Sievers prees de grote inzet van de aanwezigen. “Het gaat wel ergens over. Vrijheid wordt overal nog bevochten en het heeft vele gezichten. In 2022 vieren we dat in 1572 de Eerste Vrije Statenvergadering was. Edam was een van de steden die meedeed. Het betekende het begin van Nederland onder de Oranjes. Ik heb aan een paar tafeltjes gepolst of het kon en men vond het een goed idee: het zingen van het Wilhelmus.” Uit volle borst zong men mee. Als symbool van Vrijheid.
 

Klik hier voor een artikel en fotos's in de Nivo over de nieuwjaarstoast.

Edammer portretten uit 1945; nieuw boek Marco Bakker en Carla Knelange

4 januari: Noord Hollands Dagblad

Aan de bezetting van ons land door de nazi’s en het oorlogsgeweld wat daarmee gepaard ging, kwam in mei 1945 een einde. We leven in 2020 dus 75 jaar onafgebroken in vrijheid. Maar hoe ziet die vrijheid eruit? En wat betekent dat? Fotograaf Marco Bakker en redacteur Carla Knelange proberen dat te achterhalen in een boekje met portretten van Edammers die in 1945 zijn geboren: ’Edammer portretten, 75 jaar leven in vrijheid’.

Een boekje over de oorlog zelf wordt het niet, benadrukken Bakker, Knelange, Siem Kees Slegt (organisator) en Rob Kaagman (vormgever) aan de stamtafel van café De Harmonie. Het einde van de oorlog is immers ’slechts’ de aanleiding geweest. ,,Het zijn mensen die in het laatste oorlogsjaar zijn geboren, die hebben de oorlog zelf niet meegemaakt’’, zegt Bakker. ,,Het wordt een boek dat vooral een schets wordt van Edam in de afgelopen 75 jaar, met vrijheid als rode draad’’, vult Slegt aan.

Het boekje - dat Bakker en Slegt eerder maakten - vanwege het 20-jarig jubileum van caféhouder Slegt in De Harmonie was de bron van inspiratie voor de vorm. ,,Dat is ook echt een portrettenboek. En daarom hebben we Rob weer gevraagd om het boekje vorm te geven. Alleen Carla is ’nieuw’.”

Een diepe of spirituele grondslag om het boek te maken is er verder niet. Slegt: ,,Het is gewoon leuk om iets te doen met 75 jaar vrijheid. De bevrijding houdt me gewoon bezig, zeker nu mijn zoon werkt voor het Nationaal Comité 4 en 5 mei.’’ Bakker: ,,Daar kwam een oproep van de gemeente Edam-Volendam bovenop om initiatieven te bedenken over 75 jaar bevrijding. Wij zitten eigenlijk altijd een beetje te brainstormen om leuke dingen te doen in Edam.’’

Zwartwit

De makers hebben er bewust voor gekozen om de fotoportretten in zwartwit te doen. ,,Kun je in die portretten het karakter van iemand vangen? Ik vraag me af of dat zo is. Ik wil gewoon dat het krachtige, sterke, sprekende koppen worden. Dat kan goed in zwartwit.’’

In de portretten zoekt de fotograaf (die onlangs nog een fotoboek uitbracht van succesvolle sporters uit Edam-Volendam) naar diversiteit. ,,Een in Edam woonachtige Marokkaanse man van 75 jaar is bijvoorbeeld ook welkom. Hij heeft hier tenslotte jarenlang in vrijheid geleefd en kan dat vergelijken met zijn leven in Marokko. Of iemand die hier is geboren, maar naar elders is verhuisd. Dat lijkt me ook interessant, al willen we het wel bij mensen woonachtig in Edam houden.’’

Volgens Knelange zijn veel mensen die benaderd zijn om mee te werken aan het boek enthousiast: ,,Je merkt dat mensen het leuk vinden om mee te doen. Ze gaan nadenken. 75 jaar vrijheid, wat betekent dat voor mij? En voor Edam? En hoe zou het zijn geweest als het oorlog was gebleven? Wat heeft de vrijheid ons gebracht.’’

Besef

Wat die vrijheid voor de geportretteerden betekent? Knelange: ,,Wat ik vaak hoor: ’Vrijheid is leven zonder belemmeringen’. Als kind zie je het niet, pas als je ouder wordt besef je het belang van vrijheid. Wat me verder opviel is dat velen vertellen dat na de bevrijding ook nog niet alles direct oké was. Er was geen geld en er moest hard gewerkt worden om het land weer op te bouwen. Maar dit vond ik ook een bijzondere opmerking: ’oorlog was overleven, daarna ging men leven’. Ik was bang dat ik veel eenvormige antwoorden zou krijgen van de geportretteerden (Knelange heeft een deel van hen al geïnterviewd, red.), maar dat is dus helemaal niet zo. Ze maken het persoonlijk en dat maakt het boek aantrekkelijk.’’

Wat de vrijheid de makers zelf heeft gebracht? ,,Vooral veel voorspoed. Als kind ging ik in de tobbe op de achterplaats achter het huis in bad. Later moesten we met een handdoekje naar het Jonkerstraat om te douchen. In de jaren na de oorlog was het armoede troef in Edam’’, aldus Slegt. Maar rijkdom hoeft ook niet altijd vrijheid te brengen, zo ervaart Knelange in de gesprekken met de geportretteerden. ,,Een van hen zei: ’Veel mensen zijn tegenwoordig heel veel met hun televisie of telefoon bezig. Dat is in mijn ogen geen vrijheid’.’’


 

Dagblad Waterland gaat een selectie van de portretten uit het boek ’Edammer portretten’ publiceren.

3 januari: Noord Hollands Dagblad

Komende vrijdag zal het eerste portret van Marco Bakker en Carla Knelange op onze pagina’s verschijnen. Dat krijgt iedere vrijdag een vervolg totdat begin mei het boekje uitkomt. De vorm van het boekje wordt staand, net als de foto’s. Dat betekent dat de hoogte van de pagina groter is dan de breedte.

Fondsen

Hoewel het zeker is dat het boek wordt uitgebracht is de definitieve vorm nog niet helemaal vaststaand. Slegt: ,,We hebben voldoende fondsen om te zeggen dat het gaat lukken, maar we kunnen nog wel wat gebruiken. Laat ik het zo zeggen: hoe meer fondsen hoe mooier het boekje wordt.’’

Het boek wordt gedrukt door Mijndrukker.nl van Ben Knelange uit Edam.


Voorlopig jaarprogramma 75 jaar vijrheid

23 december: Stadskrant

Toch nieuwe (voorjaars)editie 'A Walk About Music' in 2020

20 december: Stadskrant

De organisatoren Siem Kees Slegt, Peter Schaper en Frank van den Berg hebben besloten om ook in 2020 een speciale editie te organiseren in het teken van ’75 vrijheid’. Op een nieuwe datum in het voorjaar, zondag 19 april, en met 3 nieuwe spannende locaties zijn de muziekliefhebbers inmiddels bezig om weer een bijzondere line-up samen te stellen!

  • Anneke van Giersbergen is inmiddels vastgelegd als één van de headliners in het programma.
  • Ook komt Mercy John naar Edam. Onlangs ontving hij een gouden plaat voor de megahit Roller Coaster, die hij samen met Danny Vera schreef.
  • Daarnaast komen o.a. Walter Rootsie and his Blue Connection (nl/fin), Dries Bongaerts (be) en Eileen Rose & the Wholy Wreck (usa) naar deze ‘75 jaar vrijheid’ editie.
  • Andere namen zullen snel volgen.
     

Kaarten kosten € 17,50 (ex fee) en zijn voorlopig alleen online te koop via www.awalkaboutmusic.nl en www.harmonie-edam.nl.


 

Stem op de meest aansprekende Noord-Hollandse foto’s uit de Tweede Wereldoorlog

20 december: Stadskrant

Welke foto’s uit onze provincie moeten volgens u onderdeel worden van een nationale tentoonstelling van foto’s uit de Tweede Wereldoorlog? Provincie Noord-Holland nodigt u van harte uit om op woensdag 15 januari een bijzondere fotopresentatie van de Noord-Hollandse canon bij te wonen en uw stem te laten horen. De bijeenkomst wordt gepresenteerd door Dieuwertje Blok.

Een beeld vertelt vaak zoveel meer dan woorden. Het roept emoties op, herinnert ons, beangstigt, maakt blij, shockeert, maar kan ook ontroeren en ons recht in onze ziel raken. In het kader van 75 Jaar Vrijheid organiseert het NIOD in 2020 een nationale tentoonstelling met de meest aansprekende foto’s uit de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de bijeenkomst op woensdag 15 januari kunt u bepalen welke foto’s uit Noord-Holland een plaats moeten krijgen in die tentoonstelling.

Uitnodiging aan alle inwoners

Iedereen die in de provincie Noord-Holland woont kan deelnemen. Jong, oud, individueel of als groep. In een programma van in totaal 1,5 uur ontdekt u op aansprekende wijze de verhalen achter de foto’s, laat u uw stem horen en kunt u napraten met kenners, experts, ervaringsdeskundigen, nabestaanden en andere aanwezigen. We nodigen u graag persoonlijk uit om bij deze bijeenkomst aanwezig te zijn.

Kosteloos inschrijven en meer informatie

Deelname is gratis. Meld u nu aan via: www.noord-holland.nl/50fotos. Daar vindt u ook meer informatie over de bijeenkomst.